173. rocznica uruchomienia pierwszego odcinka kolei Warszawsko-Wiedeńskiej

Przed nami kolejny spacer pamięci, organizowany w ramach obchodów 100. rocznicy odzyskania niepodległości, który odbędzie się 14 czerwca na Starych Powązkach. Spotkamy się, by uczcić 173. rocznicę uruchomienia pierwszego odcinka kolei Warszawsko-Wiedeńskiej.  

 

19 maja odbył się z inicjatywy Fundacji Grupy PKP „Spacer z książką” upamiętniający 150. rocznicę śmierci inż. Stanisława Wysockiego, czyli projektanta i budowniczego Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. Zachęcamy do przeczytania naszej relacji z tych wydarzeń: http://pkpsa.pl/grupa-pkp/fundacja/Aktalnosci/aktualnosc143.html

173. rocznicę uruchomienia pierwszego odcinka kolei Warszawsko-Wiedeńskiej będziemy świętować 14 czerwca (czwartek), o godz. 14.00 na Starych Powązkach (zbiórka przy bramie św. Honoraty), spacerując szlakiem grobów kolejarzy i osób związanych z koleją okresu międzywojnia. Polskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei od 33 lat organizuje w tym dniu spotkanie przy grobie Stanisława Wysockiego (1805-1868). Jak zawsze pan Marek Moczulski zadba o przekazanie wiedzy i ciekawostek uczestnikom spaceru. 

Budowa Drogi Żelazno-Wiedeńskiej - początki

Głównymi inicjatorami tego przedsięwzięcia byli: Henryk Łubieński, ówczesny wiceprezes Banku Polskiego, a także przedsiębiorca Piotr Antoni Steinkeller. Prace nad budową linii kolejowej rozpoczęły w kwietniu 1840 roku. W pierwszej kolejności zaczęto od wyrąbania lasu na szlakach i stacjach przyszłej kolei, równania terenu, kopania rowów odwadniających. Po wielu kryzysach zarówno natury finansowej, jak i polityczno-kadrowej, które nadeszły w latach 1841-1842 (m.in. skończyły się środki pożyczone przez Bank Polski, upadek Towarzystwa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej), co w efekcie doprowadziło do wstrzymania robót aż do lipca 1843 roku. Dalszą budowę przejął działający w imieniu państwa Zarząd Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej pod kierownictwem pułkownika Edwarda Gerstfelda.

 

 

 

 

 








Lokomotywa firmy Borsig, Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska, około 1850 roku

Pierwszy przejazd

Uroczysty przejazd trasą pierwszego odcinka Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego miał miejsce 14 czerwca 1845 roku. W inauguracji tego wielkiego wydarzenia wzięło udział mnóstwo osobistości i ogromne tłumy widzów znajdujące się na stacjach oraz na trasie przejazdu pierwszego pociągu. Wybito nawet medal okolicznościowy z wytłoczonym parowozem i napisem: „Para zbliża odległość”. 15 października 1845 roku tory doprowadzono do Skierniewic i Łowicza, 1 grudnia 1846 roku – udostępniono publicznie odcinek do Częstochowy, a 1 kwietnia 1848 roku otwarto odcinek do granicy w Maczkach (dziś dzielnica Sosnowca). Cała linia miała długość 327,6 km i posiadała 27 stacji, a więc była to najdłuższa jednorazowo budowana linia w Europie. Była to też pierwsza linia kolejowa na ziemiach Królestwa Polskiego, a zarazem druga linia kolejowa w całym Imperium Rosyjskim (w skład którego wchodziły ziemie zaboru rosyjskiego) po zbudowanym wcześniej krótkim odcinku Kolei Carskosielskiej (liczącym 27 km).

Komunikacja kolejowa od Warszawy do Krakowa, Wrocławia (Kolej Krakowsko-Górnośląska) i Wiednia była możliwa od 1 października 1848 roku przez kolej pruską (Kolej Górnośląska i Kolej Wilhelma) przez Mysłowice – Kędzierzyn (Dworzec Koźle) – Bogumin do Kolei Północnej (wybudowana w granicach Cesarstwa Austrii, łącząca Wiedeń z Krakowem).

Serdecznie zapraszamy na spacer 14 czerwca!